ذكر احوال و اشعار متقدّمين رحمة اللّه عليهم [ استاد رودكى ] دسته‌بند ازهار اشعار ، استاد رودكى - كنيت او ابو الحسن است . مدّاح و نديم مجلس امير نصر الدّين بن احمد سامانى بوده و كتاب كليله و دمنه در عهد وى به قيد نظم درآورده ، صلات گرانمايه يافت ، چنانچه عنصرى شرح آن انعامات در قصيده‌اى ذكر كرده كه مطلعش اين است ، بيت : چهل‌هزار درم رودكى ز مهتر خويش * عطا گرفت ز نظم‌آورى به كشور خويش اوّل كسى كه شعر فارسى را مدوّن ساخته ، اوست . در علم موسيقى نيز مهارتى تمام داشت و بربط نيكو نواختى ، بعضى وجه تخلّصش همين يافته‌اند ، و بعضى گويند رودك موضعيست از اعمال بخارا ؛ رودكى از آنجا بود ، بدان نسبت اين تخلّص مىكرد . گويند كور مادرزاد بود و در هشت‌سالگى به فكر شعر افتاده ، معانى و الفاظ دقيق بر زبان آورد . استاد رشيدى در دو بيت تعريف وى كرده ، تعداد اشعارش به سيزده لك رسانيده ، و اللّه أعلم بالصّواب . خواجه حمد اللّه مستوفى در تاريخ گزيده مىنويسد كه امير نصر الدّين را چون ممالك خراسان مسلّم شد ، در شهر هرات كه هواى به اعتدالش گريبان‌گير بود ، رحل اقامت انداخت و دار الملك بخارا كه تختگاه اصلى بود ، فراموش كرد . اركان دولت و اعيان مملكت را چون وطن